Jak poznać się na sztuce?

Jakimi dziełami sztuki warto się zainteresować? Jakie elementy należy wziąć pod uwagę przy kupnie pracy? – radzą Anita Wolszczak oraz Aleksandra Kaczanowska - eksperci z Domu aukcyjnego Art in House.

Niezależnie czy zakup dzieła sztuki ma zapoczątkować tworzenie kolekcji, czy jest jednorazowym, okazjonalnym nabytkiem, powinien on być przede wszystkim niepowtarzalną przyjemnością. Dlatego decydując który obraz wybrać, dobrze jest się kierować przede wszystkim własnym gustem bo przecież praca, która ozdobi naszą przestrzeń powinna się podobać przede wszystkim nam.

Style i techniki w malarstwie i rzeźbie

Na nasze gusta wpłyną zapewne podstawowe cechy dzieł sztuki, którymi są styl i technika wykonania. Żeby ułatwić Państwu poruszanie się w wielości styli oraz technik wykorzystywanych przez współpracujących z nami artystów obie cechy szczegółowo przybliżyliśmy w specjalnych przewodnikach:

- przewodnik po stylach w sztuce (https://artinhouse.pl/pl/styl)

- przewodnik po technikach w sztuce (https://artinhouse.pl/pl/technika)

A gdzie Artysta?

Przed zakupem pracy, która wpadła nam w oko dobrze jest zgromadzić więcej informacji o autorze pracy, z których najważniejsze to:

  • wykształcenie artysty
  • obecność artysty na rynku

Wielu artystów wyrabia z czasem charakterystyczny dla siebie styl, po którym na pierwszy rzut oka pracę można przypisać danemu twórcy. Jest to bardzo cenione na rynku, jako rodzaj wizytówki, prezentacji marki. Ma to tym większe znaczenie, że efekt pracy artysty jest przecież wyrazem jego samego, śladem charakteru, sposobu ekspresji, tym co odróżnia go od innych, a więc powinno być wyraziste.

Prace artystów związanych z akademiami sztuk pięknych lub innymi uczelniami artystycznymi zwykle kupowane są chętniej i mogą stanowić lepszą inwestycję kapitału. Nie jest to jednak regułą. W grupie samouków, jak i wśród osób z wykształceniem artystycznym, znajdują się zarówno osoby niezwykle utalentowane, jak i nieumiejące warsztatowo sprostać trudniejszym elementom prac. Wiarygodniejszym miernikiem jest więc nie tyle artystyczne wykształcenie, co udział danego artysty w konkursach, zdobyte w nich nagrody, czy organizowane wystawy. Jeśli w biografii artysty znajdziemy takie punkty, oznacza to, że stara się on o rozpoznawalność na rynku, a jego sztuka poddawana jest ocenie fachowców.

Historyczne ceny dzieł sztuki

Warto również sprawdzić, jakie ceny osiągały wcześniejsze prace danego artysty. Takie informacje znajdziemy choćby w wyszukiwarce artystów na specjalistycznych stronach internetowych czy kontaktując się bezpośrednio z domami aukcyjnymi. Będziemy mogli sprawdzić, czy planując kwotę na zakup pracy danego artysty, nie przepłacamy oraz czy jego prace chętnie są kupowane. Jeśli znajdziemy tam spory katalog sprzedanych prac, możemy mieć większą pewność, że w razie potrzeby łatwo daną pracę odsprzedamy. Dane o sprzedaży należy prześledzić w kilkuletnim okresie, by przekonać się, jak wzrastał popyt i zainteresowanie danym artystą.

Cenę łatwiej oszacować, jeśli interesująca nas praca należy do większego cyklu. Prace pochodzące z jednej serii osiągają najczęściej podobne ceny. Nie ma jednak takiej gwarancji, dlatego do cen, które osiągnęły poprzednie prace cyklu należy podchodzić z dystansem, a analizę serii traktować jedynie poglądowo.

Często, szczególnie w sztuce tzw. nowej, dochodzi do sytuacji, że prace jednego malarza zalewają rynek. Pojawiają się we wszystkich domach aukcyjnych, galeriach, a także na aukcjach internetowych (żeby to sprawdzić warto zapoznać się z ofertami aukcyjnej oraz galeryjnej sprzedaży, które dostępne są na specjalistycznych stronach internetowych lub należących do poszczególnych instytucji). Przy czym ceny wywoławcze podobnych płócien tego samego artysty zaczynają się od kilkuset złotych, a potrafią kończyć nawet na 1 500 złotych. Jest to sytuacja kłopotliwa, ponieważ z jednej strony wskazuje to na duże zainteresowanie artystą, z drugiej zaś na brak spójnych działań w stosunku do klientów i utrzymania cen prac na odpowiednim poziomie. Oczywiście, dla kupujących może być to niepowtarzalna okazja do nabycia dobrej pracy bardzo okazyjnie.

Jak ocenić obraz?

Żeby ocenić pracę, którą sobie upatrzyliśmy, przede wszystkim należy zobaczyć ją w przestrzeni, na żywo. Jest to możliwe w galeriach lub na wystawach przedaukcyjnych, które zazwyczaj organizują domy zajmujące się obrotem sztuką.

Stojąc przed pracą, należy dokładnie jej się przyjrzeć – zarówno z daleka, jak i z bliska. Patrząc z większej odległości widzimy połączenie kolorów, całość pracy. Z bliska możemy ocenić fakturowość, dostrzec ślady pędzla (są cenione jako „ślady” malarza). Szczególną uwagę należy zwrócić na staranność wykonania pracy, na zachowanie proporcji i perspektywy. Cena powinna być adekwatna do jakości wymienionych elementów, wielkości pracy oraz zastosowanej techniki. Prace na płótnie, malowane farbami olejnymi, akrylowymi, czy temperami są wycenianie znacznie wyżej niż akwarele, pastele i inne dzieła na papierze..

Stojąc przed obrazem, skupmy się też na chwilę na sobie i własnych reakcjach. Jakie emocje i skojarzenia budzi w nas dzieło? To już ocena subiektywna, bo przecież jedno dzieło sztuki może wywoływać różne reakcje u różnych odbiorców.

Gdzie kupować?

Galerie sztuki

Sztukę kupujemy głównie w galeriach, domach aukcyjnych lub w pracowniach artystów.

Choć zdarza się, że galerie nie umieszczają ceny przy obrazach, to umożliwiają obejrzenie pracy, rozmowę ze sprzedawcą, a czasem artystą.

Domy aukcyjne

Z kolei aukcje to jeden z najbardziej ekscytujących sposobów nabywania sztuki. Prace zwykle można obejrzeć wcześniej na wystawie przedaukcyjnej lub przed samą aukcją. Podczas licytacji trzeba podejmować szybkie decyzje. Warto pamiętać, że jeśli nie mamy okazji osobiście stawić się na aukcji, możemy skorzystać z systemu licytacji internetowej, złożyć zlecenie telefoniczne lub z limitem ceny. Szczegółowy przewodnik licytacji dostępny jest tutaj: https://artinhouse.pl/pl/dom-aukcyjny/jak-licytowac

Pracownie artystów

Pracownie artystów to często miejsca najbardziej klimatyczne. Nie dość, że poznajemy samego autora dzieła, to możemy zapoznać się z warunkami, w jakich prace są tworzone, a także zobaczyć inne dostępne płótna. Jest to dobre wyjście dla osób, które są przekonane do pracy danego artysty i nie ciekawią ich płótna innych malarzy. Pod uwagę należy jednak wziąć to, że ceny podawane w pracowniach są zwykle znacznie wyższe od cen wywoławczych na aukcjach.

Z kim rozmawiać?

Jeśli nadal nie jesteśmy pewni, na co się zdecydować, jak ocenić dzieło, które chcielibyśmy kupić lub w jakim kierunku pójść, tworząc swoją kolekcję, najlepiej porozmawiać z galerzystą lub specjalistą z domu aukcyjnego. Na pewno chętnie odpowiedzą na wszystkie pytania, doradzą w wyborze i wycenie.

 

Eksperci Art in House:

Anita Wolszczak: +48 510 211 410

Aleksandra Kaczanowska: +48 786 131 315